S?c t?n ph? c?a ?The Blob? c?n kh?ng khi?p h?n El Nino
D?n tr? El Nino g?y ra c?c h?u qu? n?ng n? tr?n to?n c?u trong n?m 2015, l?m x?i m?n b? bi?n California; g?y h?n h?n cho mi?n B?c Nam M?, ch?u Phi v? ch?u ?; v? m?a l?n k? l?c ? T?y B?c Hoa K? v? ph?a Nam Nam M?. Tuy nhi?n, ngo?i kh?i b? bi?n ph?a T?y Hoa K?, h? sinh th?i d?ng ch?y California ?? di?n ra m?t m? h?nh n?ng l?n b?t th??ng ???c g?i l? ?The Blob?.
Nghi?n c?u m?i d?a tr?n c?c m? h?nh ??i d??ng v? c?c d? li?u th?c t? thu ???c t? c?c t?u l??n t? l?i cho th?y ?The Blob? v? El Nino c?ng c? s?c t?n ph? n?ng n? ngo?i kh?i b? bi?n ph?a T?y Hoa K? trong ?? The Blob c? t?c ??ng n?ng n? h?n c?.
Nghi?n c?u n?y do c?c nh? khoa h?c t? C? quan Qu?n l? kh? quy?n v? ??i d??ng qu?c gia (NOAA), Vi?n H?i d??ng h?c Scripp v? ??i h?c California, Santa Cruz c?ng b? tr?n t?p ch? Geophysical Research Letters l? m?t trong nh?ng nghi?n c?u ??u ti?n ??nh gi? t?c ??ng ??i v?i ??i d??ng c?a El Nino t? n?m 2015-2016 ngo?i kh?i b? bi?n ph?a T?y Hoa K?.
?N?m ngo?i, ?? c? r?t nhi?u suy ?o?n v? h?u qu? c?a 'The Blob v? El Nino ngo?i kh?i b? bi?n ph?a T?y?, t?c gi? ch?nh c?a nghi?n c?u Michael Jacox t? UC Santa Cruz v? NOAA cho bi?t. ?Ch?ng t?i th?y r?ng El Nino ngo?i kh?i b? bi?n California h?a ra y?u h?n nhi?u so v?i d? ki?n trong khi s?c t?n ph? ch? y?u do The Blob g?y ra v? c? hai c?ng c? nh?ng t?c ??ng ti?u c?c n?ng n? ??n n?ng su?t ??i d??ng?.
?Hi?n nay, c? The Blob v? El Nino ??u s?p k?t th?c nh?ng ?? l?i sau ch?ng l? m?t h? sinh th?i b? ph? v? nghi?m tr?ng?, Jacox n?i.
Nhi?t ?? n??c bi?n ?m l?n b?t th??ng b?t ??u ?nh h??ng ??n c?c v?ng bi?n ngo?i kh?i b? bi?n ph?a T?y v?o cu?i n?m 2013. C?c ?i?u ki?n ?m l?n - cho d? do The Blob hay El Nino - l?m ch?m d?ng ch?y c?a c?c ch?t dinh d??ng d??i bi?n s?u, l?m gi?m n?ng su?t c?a c?c h? sinh th?i ven bi?n. Nhi?t ?? cao h?n m?c trung b?nh g?n 30 ?? C cho th?y s? di c? v? ph?a b?c c?a c?c lo?i n??c ?m ?i?n h?nh v? kh? n?ng g?p ph?n v?o s? n? hoa c?a t?o ??c h?i l?n nh?t t?ng ???c ghi l?i tr?n b? bi?n ph?a T?y Hoa K? v?o n?m ngo?i.
?Nh?ng n?m qua ?? xu?t hi?n nh?ng hi?n t??ng v? c?ng b?t th??ng ngo?i kh?i b? bi?n California, v?i s? xu?t hi?n c?a nh?ng con c? voi l?ng g? g?n b? h?n, nh?ng con cua m?c c?n nhu?m ?? b? bi?n California v? s? l??ng c? sportfish nhi?u h?n ? mi?n Nam California?, Elliott Hazen c?a Trung t?m Khoa h?c th?y s?n mi?n T?y Nam, ??ng t?c gi? c?a b?i b?o cho bi?t. ?Nghi?n c?u n?y cho th?y n?ng l?n ? quy m? r?ng ?nh h??ng tr?c ti?p nh? th? n?o ??n h? sinh h?c ngo?i kh?i b? bi?n Hoa K??.
?Kh?ng ph?i t?t c? El Nino ??u ph?t tri?n theo c?ng m?t c?ch trong v?ng nhi?t ??i, c?ng kh?ng ph?i l? t?c ??ng c?a ch?ng gi?ng nhau ? ngo?i kh?i b? bi?n California?, Steven Bograd, m?t nh? khoa h?c t?i Trung t?m Khoa h?c th?y s?n mi?n T?y Nam v? l? t?c gi? c?a b?i b?o n?i. ?C?c ?i?u ki?n ??a ph??ng, trong tr??ng h?p the Blob, c? th? ?i?u ch?nh c?ch h? sinh th?i ph?n ?ng v?i nh?ng s? ki?n kh? h?u quy m? l?n?.
N.L.H-NASATI (Theo Sciencedaily)
No comments:
Post a Comment